สืบสานประเพณี " งานใบตอง "

Home Economics

วัน พุธ ที่ 6 มีนาคม 2556

หน้าแรก

                                                                  

                                


                         

      สวัสดีค่ะดิฉันชื่อ นางสาว กาญจนา แก้วทา ชื่อเล่นหญิงค่ะนี่เป็นการเขียนบล็อกครั้งแรกของฉันและวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่องานคหกรรมศาสตร์เป็นวิชาแขนงหนึ่งที่ดิฉันเรียนอาจารย์จึงให้จัดทำบล็อกเกี่ยวกับงานคหกรรมศาสตร์ขึ้นมาดิฉันได้มองเห็นว่างานใบตองกับวิถีชีวิตของคนไทยเป็นคนของคู่กันมีมาตั้งแต่ยุคสมัยโบราณจนถึงปัจจุบันโดยเฉพาะศิลปะในเรื่องงานใบตองมีการนำมาประดิษฐ์เป็นกระทง บายศรี พานขันหมากเป็นต้นงานใบตองแต่ละอย่างล้วนงดงามประณีตแสดงให้เห็นถึงความเป็นชนชาติที่มีจิตใจงดงามละเอียดอ่อนความสามารถของคนไทยไม่มีชนชาติใดในโลกเหมือน     

คุณค่าของ "งานใบตอง "

   งานใบตองเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่แสดงถึงความละเอียดอ่อนสวยงามและการช่างประดิษฐ์ของบรรพชนไทยในสมัยโบราณทีได้รู้จักการนำใบตองมาห่ออาหารรวมถึงการประดิษฐ์งานใบตองอย่างวิจิตร

                         "พานบายศรีขันโตกยักษ์รองผ้าไตร "   อันใหญ่ที่สุด     

"พานบายศรีขันโตกยักษ์ " อันใหญ่ที่สุด

          บายศรี หมายถึง เครื่องเชิญขวัญ หรือรับขวัญทำด้วยใบตองรูปคล้ายกระทงเป็นชั้นๆมีขนาดใหญ่เล็กสอบขึ้นไปตามลำดับ เป็นชั้้น 3ชั้น 5ชั้น 7ชั้น 9 มีเสาปักตรงกลางเป็นแกนมีเครื่องสังเวยวางอยู่ในบายศรี และมีไข่ขวัญเสียบอยู่บนยอดบายศรีมีหลายอย่าง เช่น บายศรีปากชาม บายครีใหญ่   

                        บาย           หมายถึง        ข้าว

                        ศรี             หมายถึง        สิริ

รวมความ  หมายถึง  ข้าวอันเป็นสิริ หรือ ข้าวขวัญ 

บายศรีปากชาม หมายถึง  บายศรี ตองที่จัดวางปากชาม

บายศรีเป็นบูชา บวงสรวง เทวดา บูชาครู หรือ ทำขวัญ ลักษณะเป็นสำหรับใส่อาหารประดิษฐ์ด้วยใบตองและ ดอกไม้อย่างสวยงาม บายศรีที่ทำเสร็จถือเป็นของสูง

รูปแบบงานใบตอง

  รูปแบบการประดิษฐ์งานใบตอง ตั้งแต่โบราณจนถึงปัจจุบันมีมากมายหลากหลายรูปแบบซึ่งจะนำเสนอรูปแบบใหม่ๆ เพื่อให้เข้ากับโอกาสต่างๆในยุคปัจจุบัน

ภาชนะใบตอง

     ภาชนะใบตองทำขึ้น เพื่อประดิษฐ์เป็นภาชนะรูปทรงต่างๆดันนั้นใบตองต้องสัมผัสกับอาหาร ต้องเช็ดทำความสะอาดก่อนนำมาประดิษฐ์ชิ้นงาน เช่น จาน กระทง กระเช้า เป็นต้น

ภาชนะสำหรับใส่อาหาร

ภาชนะตกแต่งเทียนพรรษ

ภาชนะกระเช้าดอกไม้

พานไหว้ครู

     เป็นพานดอกไม้ใบตองทำขึ้นเพื่อใช้สำหรับนำไปกราบหรือไหว้ครูอาจารย์เพื่อความเคราพโดยกตเวทิตาคุณ ระลึกถึงบุญคุณของอาจารย์ที่ได้ถ่ายทอดความรู้ วิทยาการต่างๆให้แก่ศิษย์

พานไหว้ครู

พานไหว้ครู

พานขันหมาก

      ขันหมากเป็นพานที่จัดตกแต่งเครื่องขันหมากต่างๆ ลงไปในพานให้สวยงามถูกต้องตามประเพณีไทย เช่น เครื่องมงคล  ข้าวเปลือก  ข้าวตอก ถั่วทอง งาดำ ถุงเงินถุงทอง ใบไม้มงคล ดอกไม้มงคล หมาก พลู ใบเงิน ใบทอง ใบนาก

พานขันหมาก

กระทงดอกไม้

      กระทงดอกไม้ประดิษฐ์คล้ายกระทงลอยแต่ขนาดเล็กกว่ามีกรวยครอบในกระทงมี การจัดดอกไม้เป็นพุ่มหรือเรียกว่ากระทงไหว้ พานไหว้ผู้ใหญ่ พานดอกไม้ธูปเทียนแพ 

พานธูปเทียนแพ

กระทงลอย

   ในวันลอยกระทง ผู้คนจึงคิดประดิษฐ์กระทงเพื่อใช้ลอยเป็นรูปต่างๆ วัสดุได้จากธรรมชาติ เช่น ใบตอง ใบกระบือ หมากผู้ หมากเมีย หยวกกล้วย ผักตบชวา ดอกดาวเรือง ดอกพุด เป็นต้น

กระทงลอย

       สุดท้ายนี้ศิลปะงานใบตองของไทยจะไม่เลือนลางหายไป สมควรที่อนุชนคนรุ่นหลังจะถือเป็นหน้าที่ที่สมควรหวงแหนและรักษาไว้เป็นศิลปะวัฒนธรรมประจำชาติสืบต่อไปดิฉันหวังว่าการทำบล็อกในครั้งนี้เนื้อหาของงานที่นำมาลงบล็อกคงเป็นประโยชน์แก่ท่านผู้ที่เข้ามาชมและต้องขอขอบพระคุณอาจารย์และเพื่อนๆทุกคนที่ค่อยให้กำลังใจและให้คำปรึกษาในการเขียนบล็อกครั้งแรกขอขอบคุณค่ะ